Column: Bush of kerk?

Als je het boek ‘Een wolkenkrabber op de savanne, 40 jaar correspondentschap in Afrika’ van Koert Lindijer leest begrijp je Afrika een stukje beter. Hij schrijft veel over het geloof.

Kerken zijn enorm belangrijk voor Afrikanen. Ze geven hoop. Maar niet altijd. Dat leert mij het verhaal van deze Uber-chauffeur.

We hebben hier in Nairobi nog geen auto, dus we nemen de Uber-taxi. Sommige chauffeurs brengen je gewoon waar je wezen moet, maar de meeste beginnen wel een praatje. Zo ook Samuel, een Kikuyu, een van de meer dan 40 bevolkingsgroepen in Kenia. Het gesprek kwam op het geloof. Hij was tot voor kort christen, maar weet het nu niet meer en valt misschien toch terug op het traditionele geloof van de Kikuyu’s. Voorouder verering speelt daarin en grote rol. Als boreling ben je iemand in een lange rij van ouders, grootouders en overgrootouders en jij bent nu schakel tussen al die voorouders en je kinderen en hun kinderen enzovoort.

Je voorouders helpen je, ze zorgen voor je om je nageslacht een goed leven te bezorgen. Voorouders zijn niet echt dood, ze spreken met je en geven je advies in dromen of ontmoetingen met vreemden of zogenaamd toevallige gebeurtenissen. 

Ik vroeg hem: ‘Wat is er gebeurd?’

Zonder schroom vertelde hij dat hij uit een arme familie komt. Zijn hele familie geloofde in voorouderverering. Zijn moeder kreeg een kind. Maar er was iets mis met het kind, het was geestelijk gehandicapt. En dan is de gewoonte onder de Kikuyu’s dat je het kind weer terug geeft aan de natuur, aan je voorouders. Dat heb ik in Ghana ook meegemaakt. Een gehandicapt kind is een last voor de familie; het kan niet werken, heeft zorg nodig en als je arm ben kan je dat als familie niet opbrengen. De pasgeboren baby wordt ergens buiten het dorp in de bush of bij het water gelegd waar het dan sterft of opgegeten wordt door wilde dieren.

Maar Samuels moeder kon het niet over haar hart verkrijgen om dat kind terug geven aan de natuur. En dat kwam omdat ze in de tijd van haar zwangerschap steeds vaker naar een kerk ging waar de pastor vertelde dat iedereen welkom is de wereld. God is er voor iedereen, ook voor gehandicapte kinderen. Ze schoof de voorouderverering aan de kant en werd hartstochtelijk lid van de kerk. Het kind groeide op in liefde en hoorde helemaal thuis in de familie. 

Toch taste de last van een gehandicapt kind het geluk van de familie aan. Het kind had altijd zorg nodig, kreeg medicijnen en kon niet werken op het land. Het kostte de familie veel tijd en geld.

Samuel: ‘Ze zocht naar een antwoord. Die vond ze opnieuw in de kerk. De pastor verkondigde: ‘Armoe is van de duivel, als je maar genoeg God vereert en hem prijst dan komt het allemaal goed. ‘If the praise goes up, the blessings come down’ was het motto van de pastor. Ze geloofde dat helemaal en zong en prees en danste in de kerk in de hoop dat er hulp voor haar kind en voor haar familie zou komen.  Ze werd steeds teleurgesteld maar ze gaf niet op; ze bleef naar de kerk gaan en ze bleef de kerk, op aanraden van de pastor, ook financieel steunen. Ze danste, bad en prees nog hartstochtelijker dan ze gedaan had. Maar opnieuw kwam de hulp niet’. 

Ze begreep het niet; ze geloofde toch echt in de liefde van God en ze deed alles om hem te prijzen. Waarom kwam de hulp niet? Samuel: ‘Op een ochtend ging het mis. Mijn moeder stortte in, ze kon de teleurstelling niet meer aan, ze raakte helemaal overstuur en ik heb haar naar het ziekenhuis gebracht. Het was een hele heftige tijd. Na een week stelde de artsen de diagnose; ‘Schizofrenie’. Ze leefde, volgens de artsen in twee werelden; in het geloof van de kerk maar ook in voorouderverering.

Ze schreeuwde door het ziekenhuis heen: Had ik toch maar mijn kind terug gegeven aan de natuur, dan was me deze teleurstelling niet overkomen. Ze kreeg medicijnen tegen Schizofrenie. Die hielpen om de symptomen en de emoties af te zwakken. Maar mijn moeder is nu afgestompt, ze doet haar werk in huis maar is zwaar teleurgesteld in het leven’. 

We waren waar ik zijn moest. We zaten nog even stil in de auto. Hij zei: ‘Je moet vreselijk kritisch zijn in je leven en niet zomaar achter God of je voorouders, of wie dan ook, aanlopen’. 

Ik heb hem een stevige hand en een flinke fooi gegeven en hem bedankt voor zijn verhaal.

Kees heeft jaren columns geschreven voor het huisblad van de WUR (Resource) en voor Ekoland (het blad voor de biologische landbouwsector). Kees woonde 25 jaar naar volle tevredenheid in Renkum, was actief in het Dorpsplatform Renkum Heelsum en bij Boerderij Veld en Beek.

Kees is pas verhuisd naar Nairobi, Kenia en wil graag blijven bloggen (eventuele reacties kunnen naar [email protected], ze worden dan naar Kees doorgestuurd).

Renkum.nieuws.nl richt zich op berichtgeving op lokaal niveau. De bezoekersaantallen blijven stijgen, wat onder andere goed is voor de zichtbaarheid van onze adverteerders. Wil jij je naamsbekendheid vergroten?

Wij denken graag met je mee om de reclame-euro zo optimaal mogelijk te besteden. Door lokaal te adverteren op Renkum Nieuws tegen een concurrerende prijs! Neem contact op met Dolf Verschuren via de telefoon: 06 – 4025 3846 of mail: [email protected].

De nieuwsredactie is te bereiken via [email protected].