Frisse ochtend. Over digitale pesticiden

Een goede vriend van mij lijdt aan Parkinson. Het is afschuwelijk om te ervaren hoe een wijs, positief en doelgericht mens verandert in een lichamelijk en geestelijk aftakelend wezen die niets meer onthoudt en toch zijn positiviteit en doelgerichtheid op een continu malende manier vasthoudt.

En dat levert hem elk moment stress op. Doodvermoeiend voor hemzelf maar ook voor zijn vrouw en kinderen en andere mensen om hem heen.

Ik was een tijdje zijn ‘landbouw-mantelzorger’. Uren en uren hebben we gesproken over zijn grote passie; Boeren met heggen en vogels. Over hoe hij vroeger als kind in een rijk rivierlandschap rondzwierf en de vogels bestudeerde, de geborgenheid van heggen ervaarde, magische momenten beleefde bij het aanzien van een nest jonge gekraagde roodstaarten enzovoort.

Maar ook hoe de boeren ziekten en plagen te lijf gingen met grootschalig gebruik van gewasbeschermingsmiddelen, hoe de heggen massal verdwenen uit het landschap vanwege opschaling van de landbouw en hoe de vogels en de natuur verdwenen van het boerenbedrijf.

Voor hem was het duidelijk; grote blootstelling aan landbouwchemicaliën hebben bij hem Parkinson veroorzaakt.

Hard bewijs heeft hij niet. ‘Parkinson’ professor Bas Bloem van het Radboud MC in Nijmegen verteld duidelijk aan het einde van het tweeluik van Yvonne Jaspers over haar zoektocht naar de oorzaak van Parkinson en de gevolgen van pesticiden in de landbouw: ‘Parkinson komt steeds vaker voor.

Gewasbeschermingsmiddelen zijn één van de oorzaken van Parkinson, niet de enige oorzaak maar er is wel degelijk een relatie tussen die twee. Meer onderzoek is gewenst en gebeurt ook wereldwijd’.

Blijven we wachten totdat de wetenschap de bewijzen gevonden heeft?

En wat doen we dan als de wetenschap het bewijs geleverd heeft? En stel dat pesticiden inderdaad een belangrijke oorzaak zijn van Parkinson, gaan we dan pesticiden verbieden?

Ik heb daar weinig vertrouwen in gezien de ervaringen met bijvoorbeeld het onomstotelijke wetenschappelijke bewijs dat de mens de oorzaak is van klimaatopwarming. Of het bewijs dat roken desastreus is voor de gezondheid. Of dat sociale media kinderen en jongeren ongelukkig maken. We schuiven gedragsverandering door naar de volgende generatie.

Voor een echte en tijdige verandering van ons (koop)gedrag is meer nodig dan alleen het wetenschappelijke bewijs. De wetenschap is de objectieve, de bewuste en rationele kant van de zaak, maar het subjectieve, het onbewuste, het gevoelsmatige, het intuïtief aanvoelen van onheil is de andere kant van de zaak. Op het objectieve front is het bewijs er bijna maar op het objectieve front moet nog heel veel gebeuren.

Hoe kan dat toch? Want je kan toch op je klompen aanvoelen dat al die chemicaliën niet goed zijn voor mens en natuur. Wijlen biologische boer Joop Wantenaar uit Soest leerde mij: grootschaligheid werkt onverschilligheid in de hand. En waar in onze samenleving speelt de grootschaligheid geen rol? Het onderwijs, de gezondheidzorg, de landbouw, de winkels, de slachthuizen, de zaadveredeling, de filmindustrie; overal in de samenleving wordt geloofd dat opschaling de productie van bijvoorbeeld vlees en diensten als gezondheidzorg goedkoper en efficiënter maakt.

We zijn onverschillig geworden voor de grootschalige armoe in bijvoorbeeld Kenia, maar ook in Nederland. Het kan ons niet schelen dat sinds 1960 de veldleeuwerik in Nederland met 90% achteruitgegaan is. PFAS in water (zit ook in het kraanwater in Ghana!) en eieren? Ach ja, je kan je toch niet over alles druk maken? Overstromingen als gevolg van klimaatverandering? Toch maar hopen dat het een incident is. Roken is dodelijk en toch houden de vreselijke plaatjes op doosjes tabak rokers niet tegen en luisteren politici vooral naar de tabakslobby.

En nu Parkinson steeds meer in verband gebracht wordt met schimmelwerende pesticiden in de landbouw is het antwoord: ‘Het is nog steeds niet 100% bewezen en hoe kom ik dan als boer aan mijn inkomen? De grote miskleun van de belastingdienst in de toeslagaffaire strandt in grootschalige bureaucratie en politieke onwil. We accepteren de steeds groter wordende inkomensongelijkheid. De grote macht van Big tech bedrijven met hun AI en de onmacht van politieke leiders?

We halen onze schouders op en zeggen: ‘Wat kan ik daar u aan doen’? We bereiden ons weer voor op een grootschalige oorlog want de Russen komen! We zijn onverschillig over het feit dat Nederlandse bedrijven verboden gewasbeschermingsmiddelen verkopen aan bijvoorbeeld grote Nederlandse boeren in Kenia die groenten en rozen telen, die dan, met residu en al, uitgevoerd worden naar Nederland!

Ja, we zijn wel ‘verschillig’ op dagkoers-niveau en dan protesteren we op de Dam of het Malieveld of doneren we aan het goede doel, maar daarna gaan over op de orde van de dag. Een structurele gedragsverandering? Nee, dat is een stap te ver. Argument is vaak: ‘Het zal mijn tijd wel duren’, of ‘Ja, maar ik kan toch niet alle ellende in de wereld op mijn schouders nemen, dan overleef ik zelf niet’. Zijn we emotieloze robots geworden?

Mag ik je een vraag stellen? Ja? Daar komt tie: Stort jij je volle vuilnisbak uit in je eigen huiskamer? Nee? Waarom laat je dan wel toe dat sociale media en de marketing van grote bedrijven elke dag hun vuilnis in je leven storten?

In supermarkten in Nairobi kan je ‘Morning Fresh’ kopen, een ultra geconcentreerd afwasmiddel voor groenten en fruit. Het verwijdert ‘snel, veilig en effectief’ bacteriën en pesticiden van voedsel. Een uur nadat ik op internet info opzocht over ‘Morning Fresh’, kreeg ik een mail van PuriBreeze: ‘PuriBreeze maakt gebruik van geavanceerde zuiveringstechnologie om je voedsel grondig te reinigen, zonder agressieve chemicaliën’.

Algoritmen die als een digitaal pesticiden of winst-beschermingsmiddelen mensen brainwasht zodat ze denken: Hé, dat moet ik hebben! Er kan zelfs verdiend worden aan verontreinigd voedsel. (Morning Fresh vergeet even dat veel winst-beschermingsmiddelen niet òp het fruit zit maar ìn het fruit, de zogenaamde systemische middelen, die kan je er echt niet uitwassen). Kortetermijnoplossingen, doorgaan in het huidige systeem, structurele veranderingen tegenhouden, altijd maar kiezen voor financiële winst.

Ik wordt er soms zo moedeloos van. Je kan toch nu, vandaag, heel makkelijk verschil maken door gewoon groenten te kopen bij een kleinschalige biologische of regeneratieve boer in de buurt. Alsjeblieft mensen, morgen mee beginnen!

Sorry, dit was geen blije blog. Mijn vriend is hier niet mee geholpen. Maar ik weet zeker dat hij het 100% met me eens is.

Kees heeft jaren columns geschreven voor het huisblad van de WUR (Resource) en voor Ekoland (het blad voor de biologische landbouwsector). Hij woonde 25 jaar naar volle tevredenheid in Renkum, was actief in het Dorpsplatform Renkum Heelsum en bij Boerderij Veld en Beek.

Kees is verhuisd naar Nairobi, Kenia en wil graag blijven bloggen (eventuele reacties kunnen naar [email protected], ze worden dan naar Kees doorgestuurd).

Renkum.nieuws.nl richt zich op berichtgeving op lokaal niveau. De bezoekersaantallen blijven stijgen, wat onder andere goed is voor de zichtbaarheid van onze adverteerders. Wil jij je naamsbekendheid vergroten?

Wij denken graag met je mee om de reclame-euro zo optimaal mogelijk te besteden. Door lokaal te adverteren op Renkum Nieuws tegen een concurrerende prijs! Neem contact op met Dolf Verschuren via de telefoon: 06 – 4025 3846 of mail: [email protected].

De nieuwsredactie is te bereiken via [email protected].