Ingezonden. Marketing Garden?

Namens het voormalig Dorpsplatform Renkum-Heelsum heb ik de laatste jaren bloemen gelegd bij het Airborne monument op de Renkumse hei. Ook legde we op 4 mei bloemen bij het monument op het Europaplein.

Bij de dodenherdenking moet ik altijd denken aan het aangrijpende verhaal van de joodse zussen Esther en Betje Cohen. Ze hadden een melkwinkeltje aan de Achterdorpstraat in Renkum. Maar, als joden, werden ze gezocht door de Duitsers. Nergens in Renkum konden ze een onderduikplek vinden en daarom hebben ze zichzelf op 20 april 1943 in de Rijn verdronken. Dat verhaal houdt me ook hier in Nairobi bezig. Ze hadden een lint van wanhoop om elkaars polsen gebonden zodat ze eeuwig bij elkaar bleven. Nabij het veer in Opheusden zijn ze gevonden. Wat een diepe ellende. Niemand heeft daar schuld aan, behalve het systeem dat oorlog heet.

Het leggen van bloemen voelde goed om alle gedode mensen in de tweede wereldoorlog te herdenken; militairen, burgers, joden en anderen. De Tweede Wereldoorlog heeft ca. 72 miljoen mensen in 56 landen over de hele wereld het leven gekost. Ongeveer 100.000 Keniaanse soldaten vochten mee met de Engelsen tegen o.a. de Italianen in Somalië en Ethiopië. Daar zijn er ca. 10.000 bij omgekomen.

Maar ik denk ook aan de miljoenen paarden, postduiven en honden en aan de miljoenen hectaren natuur en bos die vernield zijn. Dat zijn de directe gevolgen. Wat te denken van de trauma’s die families ondergaan waarvan de vaders, moeders of kinderen omgekomen zijn in de oorlog. Dat werkt soms wel 3 generaties door. De getallen en de trauma’s zijn niet te bevatten.

Waarom doen mensen elkaar dit aan? Wat bezielt je als militair om een drone met bom achter een onbekende aan te sturen om hem te vermoorden? En het lijkt erop dat we ons weer moeten voorbereiden op een nog onmenselijker en een nog vreselijker oorlog.

Ik woonde op de Hogenkampseweg, op steenworpafstand van de Renkumse hei, waar ook dit jaar de luchtlandingen en de verschrikkingen van Market Garden herdacht wordt. Ik liep er elke dag met mijn hondje een paar keer langs om alles gade te slaan. In kan ook hier in Nairobi de muffe geur van de wollen uniformen en canvas tenten herinneren. Een lichtshow met laser beamers, een militaire markt en ’s avonds muziek uit de oorlogsjaren. Vera Lynn.

Tsja, is dat de manier om de ellende van oorlog op de juiste manier te herinneren? Zeker ook toen het repertoire van oorlogsliedjes op was en de band allerlei covers ging spelen begreep ik er niets meer van. Hoe kan je op zo’n evenement ‘I can’t get no, satisfaction’ van de Rolling Stones spelen, of Money, money, money van ABBA? Is dat de grondtoon van het militarisme waar we de laatste tijd steeds meer mee te maken krijgen? 

Een Engelse minister van Defensie zei in juli 2024: ‘We leven niet meer in een naoorlogse periode maar in een vooroorlogse tijd’. Bewapen je of ga anders Russisch leren, zei Mark Rutte in mei 2025. Ik kan er niet bij dat jongeren openlijk beweren dat ze ‘sneuvelbereid’ zijn. Een sleutelzin uit het Handboek voor de Soldaat is: ‘Ondergeschiktheid is de ziel van de militaire dienst.’  Willen jongeren zich echt helemaal uitleveren aan iemand met een hogere rang? Is dat wat jongeren willen? Kunnen we echt niet met andere middelen dan bewapening oorlogen voorkomen?

We kunnen als mensheid zo ontzettend veel, we kunnen harten transplanteren, we hebben het internet uitgevonden, we reizen bijna naar het einde van het universum, zelfrijdende auto’s, we hebben honden geleerd PTST aanvallen te herkennen, we hebben de HMR-therapie bedacht om trauma’s te verwerken enzovoort; waarom kan die creativiteit en energie niet gebruikt worden om oorlogen te voorkomen? Waarom kunnen we niet met diplomatie, economische sancties, geweldloze weerbaarheid en vredesonderwijs een potentiële vijand onder controle krijgen en op andere gedachten brengen? Waarom wordt er 800 miljard in ReArm Europe gestopt en geen miljarden in effectieve diplomatie of in het verminderen van polarisatie?  

(tekst gaat verder na afbeelding)

Kom niet met het gezeur aan dat door de zondeval de mens geneigd is tot alle kwaad en dat we moeten leren leven met oorlogen! We leven toch niet meer in de middeleeuwen?

Mahatma Ghandi, Nelson Mandela, de Dalai Lama, Desmond Tutu, Martin Luther King, Henry David Thoreau, Gene Sharp, Marshall Rosenberg; allemaal deskundige mensen die geweldloos conflicten wisten op te lossen. En organisaties als Amnesty International, Extinction Rebellion en Greenpeace voeren geweldloos acties voor meer mensenrechten, klimaatgerechtigheid en natuur en milieu herstel. 

Oorlog is het feest van de duivel. De VN in 1945 is opgericht om toekomstige generaties te behoeden voor de verschrikkingen van oorlog. Oorlog moet verboden worden net zoals het ook verboden is om harder dan 50 km te rijden in de bebouwde kom of om links rijden op de weg. Vrijheid is een mensenrecht. Dood je iemand dan ga je op de stoel van God zitten en daarvoor zijn we niet op aarde gezet.

Oorlog lijkt wel een reset van het economisch systeem. Dat heb ik niet zelf bedacht maar dat kwam ik op internet tegen. De Oostenrijkse economist Joseph Schumpeter kwam in 1942 met de term Creatieve Destructie. Alles is kapot; wegen, fabrieken, huizen, scholen, natuurgebieden; alles moet weer opgebouwd en hersteld worden, oorlog creëert nieuwe markten, alles kan weer groeien. Er kan weer winst gemaakt worden. Het kapitalisme kan weer opbloeien. 

Een andere Oostenrijker, de historicus Walter Scheidel schreef in zijn boek ‘The great leveler’ uit 2017 dat oorlog één van de manieren is om economische ongelijkheid drastisch te verminderen. Iedereen is weer arm, er is weer een gelijk speelveld waarin nieuwe bedrijvigheid ontstaat en alles weer opnieuw kan groeien. Een soort Duivels Jubeljaar! Lang leve de aandeelhouders. Marketing Garden!!

(tekst gaat verder na afbeelding)

Wat me het meest bijstaat van de Airborne-herdenkingen in Renkum is het gesprek wat ik had met twee jochies van ca. 10 jaar oud, op de zondagmorgen, een jaar geleden, daags na de festiviteiten bij snackbar De Airborne. Ik zag ze, met stokken als geweren, fanatiek en vol overgave, in de lucht aan het schieten. Ik vroeg; ‘Wat doen jullie?’. Een jochie antwoorde: ‘We zijn parachutisten aan het beschieten!’

We weten toch al lang dat de ervaringen in je jongen jaren de normen vormen voor je kijk op de wereld als je (jong) volwassen bent!

Slavoj Žižek, het denkbeest uit Ljubljana, zou zeggen: ‘We kunnen ons beter voorstellen (als kind al) dat de wereld vergaat dan dat we het militarisme en kapitalisme afschaffen’. 

Waarom leren we niets van de geschiedenis, waarom gebruiken we niet pakweg 50% van die 800 miljard om te leren van al die geweldloze deskundigen en actiegroepen? Waarom vallen we steeds weer terug op domweg geweld gebruiken? Ik heb graag een antwoord daarop!

Kees heeft jaren columns geschreven voor het huisblad van de WUR (Resource) en voor Ekoland (het blad voor de biologische landbouwsector). Kees woonde 25 jaar naar volle tevredenheid in Renkum, was actief in het Dorpsplatform Renkum Heelsum en bij Boerderij Veld en Beek.

Kees is verhuisd naar Nairobi, Kenia en wil graag blijven bloggen (eventuele reacties kunnen naar [email protected], ze worden dan naar Kees doorgestuurd).

Renkum.nieuws.nl richt zich op berichtgeving op lokaal niveau. De bezoekersaantallen blijven stijgen, wat onder andere goed is voor de zichtbaarheid van onze adverteerders. Wil jij je naamsbekendheid vergroten?

Wij denken graag met je mee om de reclame-euro zo optimaal mogelijk te besteden. Door lokaal te adverteren op Renkum Nieuws tegen een concurrerende prijs! Neem contact op met Dolf Verschuren via de telefoon: 06 – 4025 3846 of mail: [email protected].

De nieuwsredactie is te bereiken via [email protected].